Khah Nan Khua Cio Holh Le Phun Min Aa Tel Cio Maw Rak Zoh Ve Pupa Hna Phungthluk

Theihtlei : Khua Le Chungkhar Phun Min Chuankhan In Phuahmi Pupa Phungthlukbia 28.

  1. Bualtak lung le vomkhuai lung: Vomkhuai cu zeihmanh ṭihmi a ngeih lo bantuk in Bualtakmi hna zong ṭihmi an ngei lo i an lung a ngan tinak a si.
  2. Hakha rul hlah, mithi rul hlah: Hakha cu dawt len zongah zei ah an rel lo i rulh an hmang lo. Mithi zong zeitlukin dawt len zongah a lo ko tiah tahchunhnak a si.
  3. Hakha holh le ralhronak: Hakha holh cu a hrang i ral tlerhnak ah a ṭhat caah chim tawnmi a si. 4. Hniarlawn lung le vomkhuai lung: Vomkhuai cu a lung a ngan i mi zei ah a rel lo. Hniarlawnmi zong vomkhuai bantuk in an lung a ngan i mi zei ah an rel lo tinak a si.
  4. Hniarlawn tlaihkhat hrut:Hakha bawi nih Hniarlawn khuami sinah funghreu tlaih khatte hi a vun kuat hna an ti. Hniarlawn khuami nih cun an i ceih lengmang i zeiruangahdah funghreu tlaih khat celngel cu a kan kuat hnga, sia a ki tlaih khat hun ka kua u, tinak a si ko lai an ti i sia a ki tlaih khat cu an hun kuat an ti. Mah cun Hniarlawn tlaih khat hrut an tinak a si.
  5. Hriphi holh le saduhthah:Hriphimi cu an holh tikah tumtahnak ngaingai ngei set lo in tampi an holh tawn an ti. Saduhthah tik zongah tumtahnak ngaingai ngei lo in a phunphun khuaruah a si.Cucaah Hriphi holh le saduhthah an tinak cu a si.
  6. Kan chim voi hra, kan tlawn Hranhring:Hranhring cu an rak ṭhawng, an rak lianngan i an rak rum. Khuatluang vialte purphiarnak khua a rak si. Asinain Hranhringmi cu an puar i mi zei ah an rel lo. Cucaah khual nih an thangchiat hna i Hranhring pawl i uahning lawng an ceih. Asinain purphiar caan a phak cun Hranhring ṭheo an panh ṭhan lengmang. Cucaah voi hra kan thangchiat hna, asinain Hranhring ṭheo kan tlawng, khua dang hlei kan tlawng lo, tinak a si.
  7. Kawlnu ka chu chap ah ka za beng:Hlan liopi in Kawlram ah cun hlawhhlangnu an rak um cang. Cu hna cu pa he an ih ṭi i an i nuamh lengah phaisa zong an hmuhchap i an i lawm chinchin. Cu bantuk in thilṭha pakhat an hmuh lio ah a dang thilṭha an hmuh chap ahcun Kawlnu ka chu chap ah ka za beng an ti tawn.
  8. Khenglawt thin le ruaro khiah:Ruaro cu a kiah a fawi. Khenglawt phun zong an thinhun a fawite, an thin a tawi tinak a si.
  9. Khenglawt nu le tlang tharthak: Khenglawt nu cu an puar tuk i an bia ah a siasar a tuah. Tlang tharthak zong a siasar a fak ve. Cucaah tahchunhnak ah an hman hna.
  10. Kingbawl bawi cu bawi ve maw, cang-ai sa cu sa ve maw: Kingbawl cu miphun phun khat an si i anmah cangah cun bawi ah an i ruah. Sihmanhsehlaw bawi phun ngaingai chungah cun an tlumtla kho lem lo. Cu bantuk in cang-ai sa zong sa a si ve ko nain sa dang lakah sa ah ruah a si lo ti tahchunhnak ah an hman.
  11. Mang Sui sia pum thlau in: Phaizawng Mang Sui cu khuang a cawi lio ah sia tam tuk a thah i kawitla phu pawl nih sia pum hnahchawl in an leh chih caah Mang Sui sia pum thlau in, an ti.
  12. Phaipha hauso, Khuapi dongzun: An i porhlaw tuk tinak a si.
  13. Phaipha zer, zawng zer: Saram vialte lakah zawng cu a zer bikmi a si bantuk in Phaiphami zong hi an zer ve tinak a si.
  14. Sakta bia le titiam zun: Saktami cu bia an chim tikah thuhnawhmi ngei lo in bia an chim dih tinak a si.
  15. Sakta mi tei, caw mi tei: Caw le caw aa teimi hna cu thi lo nung lo in an i dawi tawn. Cu bantuk in sakta mi cu an mitei mi hna kha an tichih tawn hna tinak a si.
  16. Sakta nga ciacua, riva nawi ciacua: Riva cu Sakta inntaw in a luangmi tiva a si i fur caan ah cun a nawi zungzal, fim ti ni a ngei lo. Saktami zong bawi le laam lawng an rian i zu le sa he i ciah zungzal a si caah a zungzal an ring awn tawn, tinak a si.
  17. Sakta te li, Hakha daithlang: Saktami cu rian ka ṭuan te lai an ti tawn i ṭuan ngaingai a um lo, an tlolh beh. Hakhami zong an daithlang tuk ve i zei rian hmanh caan hmante in an tuah bal lo caah Sakta le Hakha cu mi daithlang an si tinak a si.
  18. Sakta holh le ral raapnak: Saktami cu bia an chim tikah bianem an chim thiam lo, an aw a hrang. Cucaah ral raapnak ah a ṭha tinak a si.
  19. Sawmhal nu le nit tongkawlong: Sawmhal nu cu an biaka le an holh a tam tinak a si.
  20. Siakhal rorum, nau-um hninghno: Ramlak i sia a khalmi hna cu zeihmanh ei awk an ngei lo i rocar ngai in an um. Inn i ngakchia a ummi tu cu ngakchia ei bang rawl a thawmi kha an ei caah an or a hninghno zungzal tinak a si.
  21. Thantlang holh le sanawng khai: Sanawng cu khai len zongah a cip kho lo i aa tlai zungzal. Thantlang zong bia an chim tikah a cat kho lo, aa tlai zungzal, a vel in an vel tiah an tahchunhnak a si.
  22. Tlangrua holh le ruaro khiah: Rua a romi cu khiah tikah a thawng a ring ngai, a hlatpi in theih khawh a si. Tlangruami zong an holh tikah a ring ngai i lamhlat in theih khawh a si ve tiah tahchunhnak ah an hman tawn.
  23. Vanzang farpi doh in: Vanzang khuami cu an rak lianngan, an rak ṭhawng i zeihmanh kan tuah ah kan tlolh lai lo kan ti khawh ko lai, tiah an i zum. Nikhat cu tuahkil ah far kungpi kan hau lai i do u sih law i zawn u sih, tiah an ti i tlangval vialte an i thawh i far kungpi cu an hau i a tluknak lei in an bawh. Farkung cu a tlu ciammam i an dihlak in a nenh dih hna an ti. Cucaah tuah khawh hnga lomi rian i awt i tuah khawh lo tikah chim tawnmi a si.
  24. Zaathang sipsep meifar hniar: Zaathang cu mi tihniar an hmang tinak a si.
  25. Zaathang ṭhahpi caw: Zaathang cu an rum i khuasak an tlai lo tinak a si.
  26. Zo kuk khat, vai kuk khat: Zo le zo cu an i khat i vai le vai zong an i khat i an i daw. A sullam cu mahle miphun cu kan i daw cio tinak a si.
  27. Zo zer le zawng zer: Zawng cu saram lakah a zer bikmi an si an ti. Zo miphun zong hi miphun dang nakcun an zer deuh ngai an ti caah tahchunhnak ah hmanmi a si. Ref: Laica Cawnnak Ukpi, Kumhranak Cawnnak, CACC, 2009. Hlanlio kan pupa pawl nih khua le phun min he pehtlai in a thatnak leikap deuh si loin, a chiatnak leikap deuh rumro in phung an rak thluk tawnmi hi cu a poi deuh ko. Nih zong a chuak ngaingai.

27 le 28 ah ‘Zo’ a timi khi Zophei, Zotung tibantuk chim duhnak si loin, Tedim lei pawl an chim duhnak a si rua dah. A ruang cu Tedim le Tonzaang pawl khi hlan deuh ah khan cun ‘ZO’ (Zomi) ti an rak si. An zer khawhning cu nan theih cio ko khah. Note: Hihi tihramnak ruangah post mi si loin, kan pupa hna nih phung an rak thlukmi a thei fianglomi kan tam ruangah CACC nih an chuahningte in post mi a si.

Credit: Victor Mang Hlei Hrin